Autor Wątek: Uznanie długu  (Przeczytany 6032 razy)

Schoppenka

  • Gość
Uznanie długu
« dnia: Kwiecień 23, 2012, 19:09:48 »
Uznanie długu - czynność dłużnika dokonana wobec wierzyciela, z której wynika chęć zapłaty długu lub przynajmniej przyznanie istnienia obowiązku spełnienia świadczenia. Uznanie długu przed upływem terminu przedawnienia prowadzi do jego przerwania. Uznanie roszczenia przedawnionego jest prawnie bezskuteczne, albowiem dla zniesienia skutków przedawnienia niezbędne jest wyraźne zrzeczenie się przez dłużnika prawa skorzystania z tego zarzutu. Uznanie długu ma istotne znaczenie dowodowe w sferze procesu cywilnego, albowiem wierzyciel przedstawiający dowód uznania długu przez dłużnika nie musi wykazywać w inny sposób istnienia swej wierzytelności. Dłużnika obciąża wówczas powinność wykazania, że uznana wierzytelność w rzeczywistości nie istnieje.
W nauce prawa wyróżnia się:
•   uznanie właściwe, które jest umową zawartą pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem, w której strony ustalają, że istnieje pomiędzy nimi dług o określonej wysokości i terminie płatności, oraz
•   uznanie niewłaściwe będące każdym innym zachowanien dłużnika, z którego wynika świadomość istnienia długu oraz obowiązku jego zapłaty. Należą tu wszelkiego rodzaju prośby o prolongatę zadłużenia, rozłożenie na raty, umorzenie części długu.
Uznanie długu nie jest objęte wymogiem formy szczególnej, może być dokonane ustnie, np. podczas rozmowy telefonicznej.

Uznanie właściwe długu wymaga złożenia przez dłużnika oświadczenia woli, czyli następuje przez każde takie jego zachowanie, z którego wynikałaby jego wola spełnienia zobowiązania. Co do niewłaściwego uznania długu, jego charakter prawny był przez dłuższy czas przedmiotem sporu w doktrynie. Obok poglądu, że uznanie niewłaściwe stanowi jednostronne oświadczenie woli5, broniono stanowiska, iż uznanie niewłaściwe stanowi przejaw woli6 czy też „oświadczenie woli w potocznym tego słowa znaczeniu”7. Wreszcie przedstawiono interpretację, że takie oświadczenie należy uznać za oświadczenie wiedzy8 tj. wypowiedź o faktach ocenianą w kategoriach prawda/fałsz, wywierającą skutki prawne niezależnie od woli wypowiadającego podmiotu9 lub inne zachowanie wskazujące na świadomość dłużnika w przedmiocie istnienia długu10. Pogląd ten zyskał powszechną aprobatę zarówno w nauce prawa11, jak i orzecznictwie12. Zgodnie z dominującym poglądem, tylko traktowanie uznania niewłaściwego jako oświadczenia wiedzy, pozwala rozwiązać szereg problemów natury konstrukcyjnej i praktycznej13. Do takiej interpretacji przychyla się też autor.
2. Konsekwencje kwalifikacji niewłaściwego uznania długu jako oświadczenia wiedzy
Kwalifikacja niewłaściwego uznania długu jako oświadczenia wiedzy ma doniosłe konsekwencje konstrukcyjne i praktyczne.
Przede wszystkim wyklucza to przyznanie takiemu oświadczeniu skutku konstytutywnego w postaci powstania zobowiązania. Ponieważ uznanie niewłaściwe z uwagi na brak oświadczenia woli nie jest czynnością prawną, a jedynie działaniem o charakterze faktycznym – uzewnętrznieniem świadomości dłużnika – nie może ono prowadzić do powstania nowego zobowiązania po jego stronie. Co najwyżej skutkuje potwierdzeniem istnienia zobowiązania, które powstało już wcześniej14.
Konsekwentnie uznanie niewłaściwe długu nie może być rozpatrywane w kategoriach ważność/nieważność czy skuteczność/bezskuteczność, tylko podlega badaniu pod kątem zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy (prawda/fałsz), ewentualnie okoliczności, czy w ogóle zostało złożone15. Wyłącza to stosowanie wobec niego przepisów dotyczących formy czynności prawnych, wad oświadczeń woli czy skutków braku zgody osoby trzeciej na czynność prawną (art. 63 KC, ale też art. 37 KRO)16. Tak samo nie znajdą zastosowania regulacje KSH regulujące zgody organów spółki (zgromadzenia wspólników, rady nadzorczej itp.) na dokonanie czynności prawnej przez spółkę.
Oświadczenie w przedmiocie uznania niewłaściwego długu jako oświadczenie wiedzy nie może być też cofnięte czy odwołane17. Dłużnik może natomiast w trakcie procesu kwestionować autentyczność dokumentu zawierającego to oświadczenie, twierdzić, że się mylił, a także wskazywać na późniejsze zdarzenia, które pozbawiły mocy oświadczenie w przedmiocie niewłaściwego uznania długu (np. potrącenie, wada fizyczna rzeczy powodująca obniżenie ceny itp.)18.
3. Podmiot uprawniony do złożenia oświadczenia w przedmiocie niewłaściwego uznania długu
W doktrynie zgodnie przyjmuje się, że oświadczenie w przedmiocie niewłaściwego uznania długu może złożyć sam dłużnik, jego przedstawiciel ustawowy, prokurent lub pełnomocnik (ten ostatni oczywiście w granicach umocowania, również udzielonego w sposób dorozumiany)19.
Do złożenia oświadczenia w przedmiocie uznania długu przez osobę fizyczną nie jest wymagana pełna zdolność do czynności prawnych, wystarczy działanie z dostatecznym rozeznaniem i ograniczona zdolność do czynności prawnych20.
W przypadku dłużnika osoby prawnej wystarczy złożenie oświadczenia wiedzy przez jednego z członków kolegialnego organu osoby prawnej21, co w szczególności odnosi się do jej organu zarządzającego. Natomiast można mieć uzasadnione wątpliwości, czy wiedza, jaką przeciętnie dysponuje jeden z członków jej organu nadzorczego (np. członek rady nadzorczej) czy stanowiącego (np. wspólnik, akcjonariusz, członek rady fundacji itp.) w typowej sytuacji będzie wystarczać do złożenia takiego oświadczenia.


Czy uznanie przedawnionego roszczenia wywołuje skutki prawne?
Czy można przerwać bieg przedawnienia poprzez uznanie roszczenia, które już się przedawniło?

Tak - powoduje skutek niemożności powołania się na zarzut przedawnienia. W orzecznictwie prezentuje się bowiem pogląd - koncepcję „równości” pomiędzy uznaniem przedawnionego roszczenia, a zrzeczeniem się zarzutu przedawnienia. (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 17 lutego 2005 r. I ACa 13/2005).

Jednakże:

Polecam trzymać się orzeczenia SN z 19 marca 1997 r. (II CKN 46/97), OSNC 10/97, poz. 143, w którym sąd traktuje uznanie niewłaściwe jako oświadczenie wiedzy (a nie woli) dłużnika - czyli przejaw wiedzy o tym, że określone roszczenie istnieje i przysługuje wierzycielowi. Takie "uznanie" nie może być utożsamiane z dorozumianym zrzeczeniem się zarzutu przedawnienia. Dlatego takie oświadczenie dłużnika nie wyklucza późniejszego podniesienia zarzutu przedawnienia.
« Ostatnia zmiana: Kwiecień 23, 2012, 19:22:30 wysłana przez admin »

Offline thaldus

  • Czytelnik
  • *
  • Wiadomości: 6
Odp: Uznanie długu
« Odpowiedź #1 dnia: Sierpień 31, 2012, 19:21:56 »
Cytuj
Czy można przerwać bieg przedawnienia poprzez uznanie roszczenia, które już się przedawniło?
To zdanie jest źle sformułowane i może wprowadzać czytających w błąd.
Przerwać można tylko coś co biegnie, a w przypadku roszczenia przedawnionego nic już nie biegnie, więc logicznym jest, że nic go nie może przerwać.


Schoppenka

  • Gość
Odp: Uznanie długu
« Odpowiedź #2 dnia: Sierpień 31, 2012, 19:37:03 »
Oczywiście masz rację.

Chciałabym jednak zwrócić uwagę, że nasza praktyka pokazuje że ludzi trzeba bezwzględnie przestrzegać przed każdą czynnością w obecności windykatora, który posunie się do każdego świństwa aby tylko wykorzystać niewiedzę dłużnika. Ludzie, którzy boją się uznania długu najczęściej są na tyle ostrożni, że nie dają sobie wcisnąć np. umowy ugody na spłatę przedawnionego długu. To taka swoista profilaktyka wynikająca z doświadczenia.

Offline thaldus

  • Czytelnik
  • *
  • Wiadomości: 6
Odp: Uznanie długu
« Odpowiedź #3 dnia: Sierpień 31, 2012, 20:39:08 »
Rozumiem, ale podam hipotetyczny przykład, który to moim zdaniem podważa:
- dług z roku 2005
- przedawnienie w 2008
- w 2010 wezwanie do spłaty
- po wezwaniu na konto wierzyciela wpłacamy symboliczną złotówkę
Teoretycznie uznaliśmy roszczenie, ale to nie zmienia faktu, iż jest on nadal przedawniony i wciąż możemy podnieść w sądzie zarzut przedawnienia.



Schoppenka

  • Gość
Odp: Uznanie długu
« Odpowiedź #4 dnia: Sierpień 31, 2012, 20:49:22 »
Zgadza się, dobry tok rozumowania. Ale tu znowu wkracza nasza praktyka, tym razem z mojego własnego ogródka.

Dług przedawniony w 2006r, nigdy nie uznałam długu, nie kontaktowałam się itp. Firma windykacyjna wniosła o nakaz zapłaty, sprzeciwiłam się a firma windykacyjna stwierdziła w piśmie procesowym że uznałam dług i przerwałam termin przedawnienia bo wiem że taka wierzytelność istnieje  ;D I jak myślisz, co zrobił sąd ?

Tak jak większość spraw w niezawisłych sądach Polskich, uznał rację firmy windykacyjnej, mimo ewidentnej sprzeczności w obowiązującym systemie prawnym. Dobrze że to na głupiego nie trafiło, bo się z tego wykaraskałam  :)

To jest temat rzeka. Jest przedawnienie i jeśli posiadamy taką wiedzę to róbmy wszystko aby nie dać przeciwnikowi pretekstu do wywodzenia swoich chorych tez i uprawiania cwaniactwa.

Offline thaldus

  • Czytelnik
  • *
  • Wiadomości: 6
Odp: Uznanie długu
« Odpowiedź #5 dnia: Sierpień 31, 2012, 21:04:22 »
Cytuj
Dobrze że to na głupiego nie trafiło, bo się z tego wykaraskałam
Masz na myśli wyrok sądu II instancji?

Schoppenka

  • Gość
Odp: Uznanie długu
« Odpowiedź #6 dnia: Sierpień 31, 2012, 21:52:27 »
Oczywiście. Ale takie z tym perturbacje były, że klękajcie narody. Nikomu tego nie życzę.

Offline thaldus

  • Czytelnik
  • *
  • Wiadomości: 6
Odp: Uznanie długu
« Odpowiedź #7 dnia: Sierpień 31, 2012, 22:11:28 »
Twój przypadek potwierdza zasadę - zero jakichkolwiek kontaktów z firmami windykacyjnymi. Wystarczy czasem jedno nierozważne słowo np. przez telefon (rozmowy są nagrywane) i pojawi się problem. Należy tylko odbierać  pocztę, a w przypadku wytoczenia sprawy, wnieść do sądu o przedawnienie. Oczywiście mam tu na myśli roszczenia przedawnione.

Schoppenka

  • Gość
Odp: Uznanie długu
« Odpowiedź #8 dnia: Sierpień 31, 2012, 22:12:55 »
Dokładnie tak  :)

Offline thaldus

  • Czytelnik
  • *
  • Wiadomości: 6
Odp: Uznanie długu
« Odpowiedź #9 dnia: Sierpień 31, 2012, 22:52:35 »
Bardzo ciekawe rozważanie na pytanie - Czy potwierdzenie przedawnionego długu może rodzic obowiązek jego zapłaty?
Warto się zapoznać.

fiOla

  • Gość
Odp: Uznanie długu
« Odpowiedź #10 dnia: Wrzesień 01, 2012, 00:34:40 »
Bardzo ciekawe rozważanie na pytanie - Czy potwierdzenie przedawnionego długu może rodzic obowiązek jego zapłaty?
Warto się zapoznać.

porpaw link z łaski swojej, bo odnosi się do czego?

Offline thaldus

  • Czytelnik
  • *
  • Wiadomości: 6
Odp: Uznanie długu
« Odpowiedź #11 dnia: Wrzesień 01, 2012, 01:03:02 »
Nie wiem jak mogę edytować poprzedni post, więc wklejam ponownie
http://obserwatorium.nowyekran.pl/post/70031,przedawnienie-roszczen-kilka-uwag